Pacely
← Terug naar artikelen

26 april 2026

Aandacht is de basis

  • aandacht
  • hersenmist
  • controlevraag
  • cognitief

Wie hersenmist heeft, denkt vaak dat het probleem in het geheugen of in de planning zit. Iets willen onthouden lukt niet. Een takenlijstje verloopt niet zoals bedoeld. In het webinar Cognitieve klachten na corona (Longfonds × Hersenstichting, mei 2021) maken revalidatiearts Paulien Goossens en ergotherapeut Sabine van Erp aannemelijk dat één laag eronder zit: aandacht. Zonder aandacht haperen geheugen en planning vanzelf — niet omdat de hersenen kapot zijn, maar omdat ze er op dat moment niet bij waren.

Goossens beschrijft het mechanisme als een ontregelde regulatie van het zenuwstelsel:

Het is alsof de thermostaat stuk is.

— Paulien Goossens, revalidatiearts (Merem)

De aandacht-spotlight wordt smaller dan voorheen en mist veel van wat er om je heen gebeurt. Iets dat niet binnenkomt, valt ook later niet op te halen.

Van Erp brengt in het webinar een eenvoudige controle in. Tijdens een gesprek of taak stel je jezelf de vraag: "Wat heeft de ander net gezegd?" of "Wat heb ik net gelezen?" Als je het antwoord niet kunt geven, is je aandacht inmiddels weggezakt — en is doorploeteren een verloren strijd. Even weglopen, een wandeling, een glas water, een korte pauze: vaak meer rendement dan toch verdergaan.

Het FAQ-artikel van de Hersenstichting uit juli 2021 ondersteunt het belang van aandacht beschermen, met praktische voorbeelden. Tv uit terwijl je een gesprek voert. Niet bij het raam zitten als visuele prikkels je snel te veel zijn. Een hoofdtelefoon op om geluid weg te dempen. Allemaal manieren om de smalle spotlight niet nóg te overvragen.

Voorkom overprikkeling.

— Hersenstichting, antwoord op vraag 4

Aandacht beschermen voelt vaak als terugtrekken. Niet meedoen aan een drukker gesprek. Eerder een verjaardag verlaten. Een werkdag onderbreken. Maar de redenering die in beide bronnen terugkeert is dat aandacht het fundament is — wat erbovenop staat, lukt pas weer wanneer de basis er is.

Over dit artikel

Pacely deelt observaties uit publiek beschikbare bronnen. We zijn niet de bron en we geven geen medisch advies. Heb je vragen over je eigen herstel? Neem contact op met je huisarts, revalidatiearts of ergotherapeut.

Bronnen