De werkhypothese — hoop zonder valse zekerheid

De vraag waar veel mensen met long covid mee worstelen: "Word ik weer beter?" Eerlijk gezegd kan niemand dat met zekerheid zeggen — niet je huisarts, niet je revalidatiearts, niet je ergotherapeut. Hoe ga je dan verder? In het webinar Mentale klachten en Long Covid (Longfonds × Hersenstichting, oktober 2021) komt een gedachte terug die maatschappelijk werker Mirjam Janssens een werkhypothese noemt.

De werkhypothese, zoals zij hem in het webinar verwoordt, is ongeveer: ik geloof dat ik herstel, ik weet alleen niet wanneer. Het is geen belofte en geen voorspelling. Het is een werkpremisse waar je je dagelijkse keuzes op baseert. Vergelijkbaar met hoe een onderzoeker een hypothese hanteert: ik handel alsof dit klopt, totdat het tegendeel blijkt.

Waarom dit als psychisch instrument verschilt van twee andere stellingen wordt in het webinar uitgewerkt. "Ik herstel nooit meer" sluit een mogelijke toekomst af voordat je weet of die klopt — en kost veel rouwwerk om vast te houden. "Volgende maand ben ik beter" leidt na elke maand opnieuw tot teleurstelling, omdat je herstel zich niet aan kalenders houdt. De werkhypothese zit daartussen: open voor herstel, niet afhankelijk van een datum.

Janssens benadrukt elders in het webinar dat dit ook concreet maakt wat je vandaag wel of niet wilt doen. Niet jezelf voortduwen alsof je over twee weken een marathon loopt — wel iets dat past bij wat je vandaag aankan, en wat je leuk vindt om te doen. De accent verschuift van "wat moet ik weer kunnen" naar "wat past vandaag."

De werkhypothese werkt op die manier door in de dag. Niet de grote vraag — "wanneer ben ik beter?" — die geen antwoord heeft. Maar de kleinere vraag — "wat past vandaag?" — die je elke ochtend opnieuw kunt stellen. Dat is geen vervangende zekerheid. Wel een houding die ruimte laat voor vooruitgang zonder dat de afwezigheid van zekerheid het hele leven inneemt.

Hoe je het in praktijk brengt, blijft persoonlijk — net zoals het herstel zelf.

Over dit artikel

Pacely deelt observaties uit publiek beschikbare bronnen. We zijn niet de bron en we geven geen medisch of psychologisch advies. Loop je mentaal vast? Neem contact op met je huisarts, een psycholoog of een maatschappelijk werker.

Bronnen

• Webinar mentale klachten en Long Covid — Longfonds × Hersenstichting, 5 oktober 2021