26 april 2026
Je herkenbare waarschuwing — wat zegt je lichaam?
- herkenbare-klacht
- waarschuwingssignaal
- pacing
- autonome-zenuwstelsel
Niet iedereen krijgt dezelfde waarschuwing wanneer er te veel van het lichaam gevraagd wordt. Voor de één is het pijn tussen de schouderbladen. Voor de ander hartkloppingen in rust. Weer een ander voelt het in de adem, of in een mistig hoofd. In het webinar Herstel na corona (Longfonds × Chronisch ZorgNet, maart 2022) maakt fysiotherapeut Robert Saarloos er een werkbaar idee van.
Saarloos onderscheidt drie groepen patiënten. De eerste groep heeft alleen conditieverlies en reageert goed op rustige training. De tweede groep heeft een gemengd beeld. De derde groep — vaak het lastigst — heeft goede testscores op papier maar aanhoudende vermoeidheid die door training niet beter wordt. Voor die groep, zegt hij, is trainen niet de oplossing maar het probleem.
Wat zijn rol als fysiotherapeut bij deze groep dan wel is, vat hij kort samen:
Mijn rol is vaker remmen dan aanjagen.
— Robert Saarloos, fysiotherapeut
De manier waarop hij overbelasting bij deze groep herkent is persoonlijk. Hij vraagt mensen welke klacht ze sinds corona kennen — pijn tussen de schouderbladen, druk op de borst, klachten rond het middenrif, hartkloppingen — en gebruikt die specifieke klacht als individuele alarmbel. Twee mensen met hetzelfde syndroom kunnen dus heel andere signalen hebben.
In het revalidatie.nl-artikel van Paulien Goossens uit april 2021 staat een lijst die de meest voorkomende signalen samenvat: hartkloppingen in rust, koorts na inspanning, een benauwd gevoel met "niet voldoende adem", slaapproblemen, extreme vermoeidheid na inspanning, en hersenmist op moeilijke momenten. Goossens benadrukt dat ze vaak niet zichtbaar zijn van buiten — wat verklaart waarom omgeving en zorgverleners ze gemakkelijk missen.
Wat in beide bronnen terugkomt: het signaal kennen is het halve werk. Het is het verschil tussen achteraf zien dat je over je grens bent gegaan, en het ervoor merken. Wat dat signaal precies is, blijkt voor iedereen iets anders te zijn — een vraag die je voor jezelf beantwoordt, of samen met een ergotherapeut of fysiotherapeut die je begeleidt.
Over dit artikel
Pacely deelt observaties uit publiek beschikbare bronnen. We zijn niet de bron en we geven geen medisch advies. Heb je vragen over je eigen herstel? Neem contact op met je huisarts, revalidatiearts of ergotherapeut.
Bronnen
- Webinar herstel na corona — Longfonds × Chronisch ZorgNet, 1 maart 2022
- Post Covid Syndroom kan het zenuwstelsel en het zorgsysteem overbelasten — Revalidatie.nl, dr. Paulien Goossens, 29 april 2021