Mentale klachten als gezonde reactie

Frustratie. Verdriet. Onzekerheid. Eenzaamheid. Wie post-covid heeft, herkent deze woorden. Wat het lastiger maakt: veel mensen leggen er vervolgens een tweede laag overheen — boos op zichzelf zijn dat ze deze klachten hebben, alsof ze daarmee zwakker zijn dan ze zouden moeten zijn. In het webinar Mentale klachten en Long Covid (Longfonds × Hersenstichting, oktober 2021) plaatst klinisch psycholoog Jan Vercoulen die tweede laag in een ander licht.

Vercoulen zet de klachten neer als wat ze zijn:

De mentale klachten zijn eigenlijk een normale, gezonde reactie op een moeilijke situatie.

— Jan Vercoulen, klinisch psycholoog (Radboudumc)

Verdriet om wat je bent kwijtgeraakt aan capaciteit. Frustratie over een herstel dat niet doet wat het moet doen. Angst over wat blijft. Eenzaamheid omdat anderen niet zien wat jij voelt. Het zijn passende reacties op een ingrijpende situatie, niet stoornissen die je los daarvan opgelopen hebt.

Maatschappelijk werker Mirjam Janssens, die aan hetzelfde webinar meedoet, vat de afstand tussen wat anderen zien en wat jij ervaart in een beeld dat veel kijkers in de chat herkenden:

Je hebt altijd een BMW gereden, en die motor is vervangen door een Panda-motor.

— Mirjam Janssens, maatschappelijk werker

De auto ziet er aan de buitenkant nog hetzelfde uit. Onder de motorkap is alles anders. Dat verklaart waarom je omgeving soms verwacht wat niet meer past, en waarom jij voortdurend iets uit te leggen hebt.

Ervaringsdeskundige Sjoukje Kastelein vertelt wat er voor haar veranderde toen ze stopte met de strijd:

Ik ben opgehouden met vechten en toen kwam er wat meer lucht.

— Sjoukje Kastelein, ervaringsdeskundige

Geen snelle oplossing. Geen plotselinge ommekeer in haar fysieke klachten. Wel meer ruimte om te kijken wat in haar leven nog wél kon, in plaats van het alsmaar af te wegen tegen wat verdwenen was.

Het herkennen van een gezonde reactie maakt hem niet meteen makkelijker te dragen. Het verandert wel de richting. Niet "iets is mis met mij." Wel: "iets is veel veranderd, en ik probeer me daar nu toe te verhouden." Een andere afslag, niet een snellere.

Over dit artikel

Pacely deelt observaties uit publiek beschikbare bronnen. We zijn niet de bron en we geven geen medisch advies. Heb je vragen over je eigen herstel of merk je dat je vastloopt? Neem contact op met je huisarts, een psycholoog of een maatschappelijk werker.

Bronnen

• Webinar mentale klachten en Long Covid — Longfonds × Hersenstichting, 5 oktober 2021