Het post-covid syndroom als ontregeld zenuwstelsel

Bij ongeveer vijf procent van de mensen die corona doormaken passen de klachten niet in één orgaanspecialisme. Mensen worden van internist naar cardioloog naar longarts gestuurd, krijgen geen sluitend antwoord, en zijn er na maanden vaak slechter aan toe dan in de eerste weken na de besmetting. Revalidatiearts Paulien Goossens van Merem beschrijft waarom dat zo is.

In een artikel op revalidatie.nl uit april 2021 schetst Goossens het patroon. Het probleem zit niet in één orgaan, maar in een ontregeld autonoom zenuwstelsel — voor revalidatieartsen een bekend bijverschijnsel van veel ziekten, voor de meeste orgaanspecialisten onbekend terrein. De klachten die ze opsomt zijn typisch: hartkloppingen terwijl je rustig op de bank zit, koorts na inspanning, een benauwd gevoel met "niet voldoende adem", slaapproblemen, extreme vermoeidheid na inspanning, en hersenmist op momenten dat het al niet goed gaat. Wat ook bij het beeld hoort: dagen met veel klachten, afgewisseld met goede dagen.

Ze omschrijft het ritme dat veel mensen herkennen:

Soms lijkt het wel een achterwaartse processie: een stap vooruit en daarna twee stappen achteruit.

— dr. Paulien Goossens, revalidatiearts (Merem)

Hard "optrainen" werkt averechts, schrijft ze, want het geeft juist een verstorende prikkel aan een zenuwstelsel dat rust nodig heeft om zich te herstellen. De combinatie — een onbekend klachtenpatroon, een veelvoud aan specialisten zonder antwoord, en een instinct om er stevig tegenaan te gaan — verklaart waarom mensen er maanden later vaak slechter aan toe zijn dan vlak na hun infectie.

In het webinar Cognitieve klachten na corona van Longfonds en Hersenstichting (mei 2021) keert hetzelfde patroon terug, met andere accenten. Aandacht, geheugen en concentratie haperen vaak om dezelfde reden: het zenuwstelsel is ontregeld, niet beschadigd.

Iets om over na te denken: wie zichzelf in dit patroon herkent, hoort vaak dat de erkenning op zich al opluchting geeft. Niet omdat de klachten verdwijnen, maar omdat ze opeens een naam hebben — en omdat de richting voor herstel dan een andere wordt dan eerder gedacht.

Over dit artikel

Pacely deelt observaties uit publiek beschikbare bronnen. We zijn niet de bron en we geven geen medisch advies. Heb je vragen over je eigen herstel? Neem contact op met je huisarts, revalidatiearts of ergotherapeut.

Bronnen

• Post Covid Syndroom kan het zenuwstelsel en het zorgsysteem overbelasten — Revalidatie.nl, dr. Paulien Goossens, 29 april 2021
• Webinar cognitieve klachten na corona — Longfonds × Hersenstichting, 27 mei 2021