Van lepels naar punten, hoe Pacely en de lepeltjestheorie elkaar raken

Pacely is ontstaan uit een Nederlandse rekenregel: de twintig-procent-regel van revalidatiearts Paulien Goossens. Op een goede dag mag je maximaal twintig procent meer doen dan je basisniveau, en pas na drie stabiele dagen op rij mag je dat basisniveau met twintig procent verhogen. We hebben daar zelf eerder een artikel over geschreven, De twintig-procent-regel. Die rekenregel werd het uitgangspunt van Pacely: niet "hoeveel kan ik er nog overheen", maar "wat kan ik vandaag aan zonder de prijs morgen".

Onlangs noemde iemand onder een LinkedIn-post Pacely "de lepeltjestheorie als app". Ze had gelijk, ook al hadden we die framing zelf nooit gebruikt. Pacely is niet vanuit die theorie gebouwd. Het bleek alleen dezelfde gedachte te raken, vanuit een ander vertrekpunt.

De lepeltjestheorie kwam in 2003 van Christine Miserandino, een Amerikaanse vrouw met lupus. Ze zat met een vriendin in een restaurant en wilde uitleggen wat het is om met een chronische ziekte te leven. Ze pakte de lepels van de tafels in de buurt en gaf ze aan haar vriendin. Dit, zei ze, is jouw energie voor vandaag. Elke handeling kost een lepel. Opstaan, douchen, ontbijt maken, naar werk, een gesprek voeren. Een gezond persoon hoeft daar nooit over na te denken; iemand met een chronische aandoening wel. Als de lepels op zijn, ben je op. En leen je er een van morgen, dan kost dat morgen meer dan je vandaag krijgt.

Sindsdien is de theorie een breed gedeelde manier geworden om over energiebeperking te praten. Patiëntenorganisaties voor ME/CVS, fibromyalgie, lupus, het syndroom van Tietze, MS en EDS gebruiken het in hun voorlichting. Het werkt omdat het concept eenvoudig is en drie dingen tegelijk vasthoudt: energie is eindig, hoeveel je hebt verschilt per persoon en per dag, en lenen van morgen is geen oplossing maar uitstel.

Inhoudelijk komen Goossens en Miserandino op hetzelfde uit. De een benadert het vanuit een rekenregel die een behandelaar over weken meeleest. De ander benadert het vanuit een vriendin aan een eettafel. Twee verschillende vertrekpunten, dezelfde conclusie: jouw energie is eindig, en de val zit in de goede dagen.

Wat Pacely toevoegt aan beide gedachten is geen nieuw idee. Het is overzicht. Een papieren bijhouden van wat je doet en wat dat kost werkt voor sommige mensen, maar veel mensen die het ons vertellen lopen tegen hetzelfde aan: te weinig zicht op het patroon, te laat doorhebben dat het te veel werd. Een schema in een app dat met je meedenkt en je band laat zien zorgt dat de lepels niet uit je herinnering vallen, en geeft je behandelaar tegelijk de gegevens om de rekenregel toe te passen waar dat past.

Voor de basisuitleg over pacen zelf, zie Wat is pacen?. Voor hoe het basisniveau in de praktijk wordt gevonden, zie Wat is je basisniveau?.

We claimen niet dat Pacely deze ideeën overbodig maakt. Het is andersom. Ze geven Pacely zijn fundament; Pacely maakt ze praktisch op een willekeurige dinsdag.

Over dit artikel

Pacely deelt observaties uit publiek beschikbare bronnen. We zijn niet de bron en we geven geen medisch advies. Heb je vragen over je eigen herstel? Neem contact op met je huisarts, revalidatiearts of ergotherapeut.

Bronnen

• Post covid Syndroom kan het zenuwstelsel en het zorgsysteem overbelasten, Revalidatie.nl, dr. Paulien Goossens, 29 april 2021
• The Spoon Theory, But You Don't Look Sick, Christine Miserandino, 2003